Heb jíj al een standpunt?

Gepost op: 2014-09-07

We horen het elke dag op de radio. Het format is eenvoudig: om een reactie van de luisteraar te ontlokken formuleren wij voor jou een standpunt. Je hoeft alleen maar aan te geven of je het er wel of niet mee eens bent en waarom. De stelling deze week: De jihadmaatregelen van het kabinet zijn ondoordacht.  Een deskundige geeft toelichting. Je kunt bellen.

Al jaren hoor en zie ik geen ander format op radio en TV. Het begint met een meestal negatief geformuleerde stelling. Vervolgens de reacties, hoe boertiger hoe leuker. Aan het einde wordt nog even statistisch weergegeven hoe ‘Nederlanders’ er ‘echt’ over denken. Klaar is Kees.

Het onderwijs heeft deze formats overgenomen. Ze ‘vermediaseert’. Communicatie lijkt te draaien om stelling innemen, om het spel van voor- en tegenstanders, het liefst letterlijk in de ruimte met een dikke streep ertussen. En vooral om amusementswaarde. Als er al doelen zijn geformuleerd dan is het op één of andere manier erg belangrijk ‘om een oordeel te vormen.’ Qua creativiteit uit zich hier een enorme luiheid van denken.

Waarom is het eigenlijk zo belangrijk dat we ‘een oordeel vormen’?  Worden we er een beter mens van? Raken we meer betrokken bij anderen? Om te oordelen, moeten we  leren analyseren en classificeren.  We moeten leren vergelijken. Vaak betekent het dat we niet onze eigen behoeften en waarden benoemen maar leren spreken vanuit een zeker moralisme. We leren een taal spreken die onze persoonlijke verantwoordelijkheid versluiert.

Natuurlijk mogen we iets vinden van de jihadmaatregelen van het kabinet. Discussie kan verhelderend zijn en helder denken is noodzakelijk in deze wereld. Toch weten we dat communicatie die zich alleen bedient van analyse van en oordeel over je medemens, ver weg en dichtbij, weerstand en verdediging oproept. Het brengt ons in een vicieuze cirkel van actie en reactie. De oorlog vindt niet daar buiten plaats. Die is al veel eerder begonnen. Er is onderzoek gedaan naar het verband tussen taal en geweld. O.J. Harvey, professor in de psychologie aan de universiteit van Colorado onderzocht willekeurige tekstfragmenten uit verschillende landen op woorden waarmee mensen worden geclassificeerd en veroordeeld. Er blijkt een belangrijk verband te bestaan tussen het frequent gebruik van zulke woorden en gewelddadig gedrag.

Onderwijsmensen, trainers en mediaprofessionals hebben de verantwoordelijkheid te verbinden en daarvoor nieuwe vormen te vinden. Misschien dat het boek ‘geweldloze communicatie’ van Marhall B. Rosenberg hulp kan bieden.  Daarin leren we onze jongeren vaardigheden op vier gebieden: wat neem ik waar; wat voel ik; wat heb ik nodig en hoe kan ik dit uiten. Weg van de levensvervreemdende communicatie, zoeken naar verbinding. Daar ligt de uitdaging!


Ripen 11 9245 VG Nij Beets M 06 27 30 81 52 E info@rienvanderzeijden.nl W www.rienvanderzeijden.nl